Η αναβίωση του δρωμένου «Ο Καλόγερος της Βιζύης» θα πραγματοποιηθεί στην Ξάνθη, το Σάββατο 7 Φεβρουαρίου, στο πλαίσιο των Θρακικών Λαογραφικών Εορτών-Ξανθιώτικο Καρναβάλι 2026. Με επίκεντρο τη λαογραφία, οι Θρακικές Λαογραφικές Εορτές προσφέρουν ένα πολυδιάστατο πρόγραμμα, που αναδεικνύει τα τοπικά έθιμα, τη μουσική και τον χορό, δημιουργώντας ένα ταξίδι γεμάτο ζωντανά χρώματα, ήχους και εικόνες.

Η Πηνελόπη Καμπάκη – Βουγιουκλή, επιστημονικά υπεύθυνη της επιτροπής  αναβίωσης του δρωμένου, μιλώντας στην ενημερωτική εκπομπή του Δημοτικού Ραδιοφώνου Ξάνθης,  παρουσίασε τον Θρακιώτη «Καλόγερο» ή καλύτερα τους «Καλόγερους της Θράκης», γιατί στο έθιμο έχουμε δύο Καλόγερους, όπως αναφέρεται και από τον Γεώργιο Βιζυηνό στη λαογραφική μελέτη με τίτλο «Οι Καλόγεροι και η λατρεία του Διονύσου εν Θράκη» , με την πρώτη καταγραφή να γίνεται το 1888 από τον Γεώργιο Βιζυηνό και να δημοσιεύεται το 1897 σε εφημερίδα προσελκύοντας το ευρωπαϊκό ενδιαφέρον.

Το χαρακτηριστικό, που κάνει αυτό δρώμενο των «Καλόγερων» από τη  Βιζύη, τόσο ξεχωριστό και μοναδικό είναι, σύμφωνα με την κυρία Καμπάκη-Βουγιουκλή, η συμμετοχή του κοινού, αφού από την αρχή μέχρι το τέλος υπάρχει διάδραση μεταξύ των πρωταγωνιστών του δρωμένου και του κοινού που παρακολουθεί.

Μάλιστα στο πλαίσιο της διάδρασης στη φετινή αναβίωση του εθίμου που θα ξεκινήσει από την κεντρική πλατεία και θα καταλήξει στην πλατεία Μητροπόλεως, θα γίνουν δύο στάσεις, η πρώτη έξω από το Λύκειο των Ελληνίδων και η δεύτερη έξω από τη ΦΕΞ.   

Στο δρώμενο συναντάμε επιβιώσεις των διονυσιακών τελετών και τη σύνδεσή τους με τη λαϊκή θρησκευτικότητα και τις εαρινές γιορτές της περιοχής με κύρια αναφορά την αναπαράσταση του θανάτου και της ανάστασης, συνδεδεμένο με τη γονιμότητα και την υποδοχή της άνοιξης, ενώ σύμφωνα με την κυρία Καμπάκη-Βουγιουκλή η κορύφωση του δρωμένου γίνεται με την άροση, μια τελετή κατανυκτική, όπου οι Καλόγεροι, με σοβαρότητα ζεύονται το αλέτρι και το σέρνουν, ενώ ο Μουχτάρης σπέρνει και φωνάζει: Να γίνει δέκα γρόσια το κιλό το στάρι!-Πέντε γρόσια το κιλό η σίκαλη!-Τρία γρόσια το κιλό το κριθάρι!, και οι θεατές φωνάζουν: ΑΜΗΝ Θεέ μου για να φάνε οι φτωχοί!

Την αναβίωση του εθίμου θα προηγηθεί εσπερίδα ενημέρωσης του κοινού για την αναβίωση του δρώμενου του Καλόγερου. Την εκδήλωση  διοργανώνουν ο Δήμος Ξάνθης, σε συνεργασία με το Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης, το Λύκειο Ελληνίδων Ξάνθης, το Σύλλογο Ποντίων Ξάνθης, τον Χορευτικό Όμιλο Ξάνθης και τη Φιλοπρόοδη Ένωση Ξάνθης, την Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου , στις 18:00 μ.μ. στο Παλιό Δημαρχείο Ξάνθης.

Όπως ενημέρωσε η Πηνελόπη Καμπάκη-Βουγιουκλή, η εσπερίδα ενημέρωσης, ύστερα από απόφαση των διοργανωτών, θα αφιερωθεί στην μνήμη του αείμνηστου Θανάση Μουσόπουλου, που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή, και μάλιστα ήταν και ένας εκ των εισηγητών της εκδήλωσης, και ως ελάχιστος φόρος τιμής στην πολύχρονη ανιδιοτελή προσφορά του στον πολιτισμό και τα γράμματα, θα τιμηθεί η προσφορά του με αναμνηστική πλακέτα, που θα παραλάβει η οικογένεια του Θανάση Μουσόπουλου.

Στο τέλος της εσπερίδας θα κάνουν την εμφάνιση τους και οι Καλόγεροι, ενώ θα υπάρχει και μια έκπληξη με μια εικαστική προσέγγιση από την Ανθή Κουρτίδου.

Κατά τη διάρκεια της εσπερίδας, για την ιστορία, τη σημειολογία, τα στοιχεία και την αναβίωση του δρώμενου θα εισηγηθούν ο Μανώλης Βαρβούνης, Καθηγητής Λαογραφίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης με θέμα: «Το δρώμενο του «Καλόγερου» και η Ελληνική Λαογραφία: καταγραφές, αναστοχασμοί, επανεκτιμήσεις» και ο Θανάσης  Κούγκουλος, Επίκουρος Καθηγητής Σημειωτικής, Λογοτεχνικής Ανάλυσης και Πολιτισμικής Ερμηνείας, Τμήμα Ανθρωπιστικών Σπουδών, στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης με θέμα: «Ο γενέθλιος τόπος στα διηγήματα του Γ. Μ. Βιζυηνού»