Η Ουκρανία έχει αρχίσει να σχεδιάζει προεδρικές εκλογές παράλληλα με δημοψήφισμα για οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία με τη Ρωσία, αφού η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ πίεσε το Κίεβο να πραγματοποιήσει και τις δύο ψηφοφορίες έως τις 15 Μαΐου, διαφορετικά κινδυνεύει να χάσει τις προτεινόμενες αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας.

Η κίνηση, σύμφωνα με Ουκρανούς και δυτικούς αξιωματούχους, καθώς και άλλες πηγές με γνώση του θέματος, έρχεται εν μέσω έντονης πίεσης του Λευκού Οίκου προς το Κίεβο να ολοκληρώσει τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας την άνοιξη.

Το σχέδιο ευθυγραμμίζεται με την αμερικανική ώθηση, την οποία περιέγραψε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι σε δημοσιογράφους την περασμένη Παρασκευή, ώστε να έχουν υπογραφεί όλα τα έγγραφα για τον τερματισμό της μεγαλύτερης σύγκρουσης στην Ευρώπη μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο έως τον Ιούνιο.

«Λένε ότι θέλουν να τα κάνουν όλα έως τον Ιούνιο... ώστε να τελειώσει ο πόλεμος», δήλωσε ο Ουκρανός πρόεδρος, επικαλούμενος την επιθυμία του Λευκού Οίκου να μετατοπίσει την προσοχή του στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ τον Νοέμβριο. «Και θέλουν ένα σαφές χρονοδιάγραμμα».

Η διεξαγωγή εκλογών θα αποτελούσε μια δραματική πολιτική στροφή για έναν πρόεδρο, που έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι, τέτοιες ψηφοφορίες είναι αδύνατες όσο η χώρα παραμένει υπό στρατιωτικό νόμο, εκατομμύρια Ουκρανοί είναι εκτοπισμένοι και περίπου το 20% της επικράτειας βρίσκεται υπό ρωσική κατοχή, σημειώνουν οι Financial Times.

Σύμφωνα με Ουκρανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους, που εμπλέκονται στον σχεδιασμό, καθώς και άλλες πηγές που έχουν ενημερωθεί, ο Ζελένσκι σκοπεύει να ανακοινώσει το σχέδιο για προεδρικές εκλογές και δημοψήφισμα στις 24 Φεβρουαρίου, την τέταρτη επέτειο της πλήρους κλίμακας εισβολής της Ρωσίας.

Το γραφείο του Ζελένσκι δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο. Η αμερικανική πρεσβεία στο Κίεβο αρνήθηκε επίσης να σχολιάσει.

Ουκρανοί και δυτικοί αξιωματούχοι τόνισαν ότι τόσο το χρονοδιάγραμμα, όσο και το αμερικανικό τελεσίγραφο είναι απίθανο να τηρηθούν, καθώς εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων και η πρόοδος προς μια συμφωνία ειρήνης με τον Βλαντιμίρ Πούτιν.

Ωστόσο, το σχέδιο υπογραμμίζει την επιθυμία του Ζελένσκι να μεγιστοποιήσει τις πιθανότητες επανεκλογής του, ενώ ταυτόχρονα να καθησυχάσει τον Τραμπ ότι το Κίεβο δεν καθυστερεί μια ειρηνευτική συμφωνία, εφόσον αυτή μπορεί να επιτευχθεί.

Η δημόσια στήριξη προς τον Ζελένσκι, αν και παραμένει σημαντική, έχει μειωθεί από τα σχεδόν ομόφωνα επίπεδα πριν από τέσσερα χρόνια, σύμφωνα με εθνικές δημοσκοπήσεις, εν μέσω κόπωσης από τον πόλεμο και σκανδάλων διαφθοράς στον στενό κύκλο του προέδρου.

Πρόσωπα κοντά στον Ζελένσκι ανέφεραν ότι, ο ίδιος και η ομάδα του έχουν διαμηνύσει στην κυβέρνηση Τραμπ ότι είναι ανοιχτοί στο εξαιρετικά πιεστικό αυτό χρονοδιάγραμμα, παρά τα υλικοτεχνικά εμπόδια της διεξαγωγής εκλογών σε σύντομο χρόνο εν μέσω πολέμου.

Ο Ουκρανός Πρόεδρος, Βολόντιμιρ Ζελένσκι έχει δηλώσει ότι η Ουκρανία και οι ΗΠΑ έχουν καταλήξει σε συμφωνία για εγγυήσεις ασφαλείας και ότι είναι έτοιμος να τις υπογράψει με τον Τραμπ.

Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει υποδείξει στο Κίεβο ότι οι αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας εξαρτώνται από την επίτευξη της ευρύτερης ειρηνευτικής συμφωνίας, η οποία πιθανότατα θα περιλαμβάνει παραχώρηση της περιοχής του Ντονμπάς στη Ρωσία, και την οποία η Ουάσιγκτον επιθυμεί να έχει ολοκληρωθεί πριν από την προθεσμία της 15ης Μαΐου.

Ο Ζελένσκι έχει μέχρι στιγμής αντισταθεί στις εκκλήσεις για παραχώρηση εδαφών, δηλώνοντας την περασμένη εβδομάδα ότι η Ουκρανία «θα σταθεί εκεί που στέκεται».

Οι αξιωματούχοι προειδοποίησαν ότι, η κυβέρνηση Τραμπ έχει στο παρελθόν θέσει προθεσμίες που παρήλθαν, όμως η Ουάσιγκτον αφήνει στο Κίεβο ελάχιστα περιθώρια ελιγμών, καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές.

Είπαν επίσης ότι, το σχέδιο μπορεί να καθυστερήσει λόγω της μεγάλης απόστασης, που χωρίζει το Κίεβο και τη Μόσχα στο καίριο ζήτημα των εδαφών, συμπεριλαμβανομένου του ελέγχου της περιοχής του Ντονμπάς και του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια.

Το χρονοδιάγραμμα ενδέχεται επίσης να διαταραχθεί, εάν η Ρωσία κλιμακώσει τις επιθέσεις της σε κρίσιμες υποδομές της Ουκρανίας και τη χερσαία επίθεσή της στα νοτιοανατολικά, όπου οι δυνάμεις της προελαύνουν αργά.

Από την πλευρά του, ο Ρώσος Πρόεδρος, Βλαντίμιρ Πούτιν έχει επιμείνει ότι, θα συνεχίσει να επιδιώκει τους μαξιμαλιστικούς του στόχους, συμπεριλαμβανομένης της κατάληψης του Ντονμπάς διά της βίας, εάν το Κίεβο και η Δύση δεν λάβουν υπόψη τα αιτήματά του, παρά το γεγονός ότι ο Τραμπ και ο ειδικός απεσταλμένος του, Στιβ Γουίτκοφ, δηλώνουν ότι πιστεύουν πως ο Ρώσος ηγέτης είναι έτοιμος για συμφωνία.

Το εκλογικό σχέδιο μπορεί να εξαρτηθεί από το κατά πόσο ο Ζελένσκι μπορεί να εξασφαλίσει μια ειρηνευτική συμφωνία, που ο ίδιος θεωρεί δίκαιη και ανεκτή για τους Ουκρανούς, ανέφεραν οι αξιωματούχοι.

Την ίδια στιγμή, ο Ουκρανός πρόεδρος επιδιώκει εδώ και καιρό να θέσει οποιαδήποτε συμφωνία σε εθνική ψηφοφορία, ώστε να διασφαλίσει τη νομιμοποίησή της.

Σύμφωνα με το υπό διαμόρφωση χρονοδιάγραμμα, το ουκρανικό κοινοβούλιο θα περάσει τον Μάρτιο και τον Απρίλιο επεξεργαζόμενο τις νομικές αλλαγές, που απαιτούνται για να καταστεί δυνατή η ψηφοφορία σε συνθήκες πολέμου.

Ο στρατιωτικός νόμος απαγορεύει τη διεξαγωγή εθνικών εκλογών κατά τη διάρκεια πολέμου.

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι, το επιταχυνόμενο χρονοδιάγραμμα θα σήμαινε ότι οι εκλογές θα διεξαχθούν, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες στρατιώτες βρίσκονται στο μέτωπο και εκατομμύρια Ουκρανοί είναι εκτοπισμένοι, γεγονός που ενέχει κινδύνους για τη νομιμότητα της ψηφοφορίας.

«Η προετοιμασία έξι μηνών για εκλογές δεν είναι το μέγιστο, που χρειάζεται, είναι το ελάχιστο», δήλωσε η Όλα Αϊβάζοφσκα, πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του OPORA, ενός think-tank με έδρα το Κίεβο, που συμβουλεύει τις αρχές για τη δημοκρατική διακυβέρνηση, την εκλογική νομοθεσία και τη μεταρρύθμιση του κοινοβουλίου.

Κρίσιμα, χωρίς κατάπαυση του πυρός, είπε η Αϊβάζοφσκα, θα ήταν εύκολο για τη Ρωσία να διαταράξει τη διαδικασία.

Για παράδειγμα, η πανταχού παρουσία ρωσικών drones «θέτει τα εκλογικά τμήματα σε ολόκληρη την Ουκρανία υπό απειλή».

«Δεν έχει υπάρξει ποτέ μια κατάσταση σαν κι αυτή. Είναι απολύτως πρωτοφανές», πρόσθεσε.

Πολλοί πολιτικοί αντιτίθενται επίσης στη διεξαγωγή εκλογών πριν επιτευχθεί μια διαρκής ειρηνευτική συμφωνία με ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας, καθώς ένα τέτοιο βήμα είναι πιθανό να οξύνει τις εσωτερικές πολιτικές διαιρέσεις.

«Ο πολιτικός ανταγωνισμός κατά τη διάρκεια του πολέμου είναι κακός», δήλωσε στους FT ο δήμαρχος του Κιέβου Vιτάλι Κλίτσκο και πρόσθεσε ότι: «Μπορούμε να καταστρέψουμε τη χώρα από μέσα... που είναι ο στόχος της Ρωσίας».

Ωστόσο, πρόσωπα κοντά στον πρόεδρο είπαν ότι, πιστεύει πως η καλύτερη ευκαιρία επανεκλογής του, σε μια χώρα που παραδοσιακά δεν ευνοεί τους εν ενεργεία, είναι φέτος και ίσως ακόμη περισσότερο, εάν η ψηφοφορία συμπέσει με δημοψήφισμα.

Υπενθυμίζεται ότι, ο στρατιωτικός νόμος απαγορεύει τη διεξαγωγή εθνικών εκλογών κατά τη διάρκεια πολέμου.

Τέλος, αξιωματούχοι και ειδικοί στις εκλογές πρόσθεσαν ότι η ταυτόχρονη διεξαγωγή των δύο ψηφοφοριών πιθανότατα θα εξασφάλιζε και μεγαλύτερη συμμετοχή.