Για τις 526 ψυχές, που σε μια νύχτα εγκλείστηκαν στην Καπναποθήκη της οδού Σαλαμίνος και εξοντώθηκαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης, της Τρεμπλίνκα

Φέτος, για δωδέκατη συνεχή χρονιά, το ΠΑΚΕΘΡΑ οργανώνει τελετή στη μνήμη και ανάμνηση των πεντακοσίων και πλέον Ξανθιωτών Εβραίων, οι οποίοι, τη νύχτα της 3ης προς 4η Μαρτίου του 1943, συνελήφθησαν από τις βουλγαρικές δυνάμεις κατοχής, εγκλείσθηκαν αρχικά σε καπναποθήκη της πόλης και μεταφέρθηκαν κατόπιν στο ναζιστικό Στρατόπεδο Εξόντωσης της Τρεμπλίνκα στην Πολωνία, όπου εξοντώθηκαν άπαντες πλην ελαχίστων.

Κατά τα έτη 2015-2016 ο χώρος του Εβραϊκού Νεκροταφείου Ξάνθης και τα κατεστραμμένα μνήματα μέσα σ’ αυτόν αποκαταστάθηκαν με μέριμνα του ΠΑΚΕΘΡΑ και χρηματοδότηση μελών και φίλων του, μετά από σύμφωνη γνώμη και άδεια του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου Ελλάδας (ΚΙΣΕ). Το χρονικό της αποκατάστασης αποτυπώθηκε σε 40σέλιδο τομίδιο (ΠΑΚΕΘΡΑ-2016), ενώ η συντήρηση του χώρου συνεχίζεται έως σήμερα.

Η τελετή μνήμης θα γίνει στην Πλατεία Ελευθερίας της Ξάνθης την Τετάρτη, 4 Μαρτίου 2026, στις 2:30 το μεσημέρι στον χώρο του μνημείου, τα αποκαλυπτήρια του οποίου έγιναν στις 20 Φεβρουαρίου 2022, παρουσία πλήθους Ελλήνων και αλλοδαπών επισήμων.

Το μνημείο για τους Ξανθιώτες Εβραίους σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε με μέριμνα και δαπάνες μελών και φίλων του ΠΑΚΕΘΡΑ κατά τα έτη 2021-2022.