Άλλο η κριτική και άλλο η αυθαιρεσία
Υπάρχει μια πολύ σημαντική διαφορά ανάμεσα στο να εκφράζει κάποιος την άποψή του και στο να παρεμβαίνει αυθαίρετα σε κάτι που βρίσκεται στον δημόσιο χώρο.
Μπορεί ένας πολίτης να θεωρεί το γλυπτό κακόγουστο.
Μπορεί να πιστεύει ότι δεν ταιριάζει στην είσοδο της πόλης.
Μπορεί να θεωρεί ότι χρειάζεται αντικατάσταση, αναμόρφωση ή ακόμη και απομάκρυνση.
Όλα αυτά μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο δημόσιου διαλόγου.
Μπορούν να συζητηθούν, να τεθούν στον Δήμο, να αποτελέσουν θέμα μιας δημόσιας διαβούλευσης ή ακόμη και μιας ευρύτερης συζήτησης για την αισθητική των εισόδων της Ξάνθης.
Το να πάρει όμως κάποιος έναν μαρκαδόρο ή ένα σπρέι και να γράψει πάνω σε ένα δημόσιο έργο είναι κάτι εντελώς διαφορετικό.
Γιατί τότε δεν εκφράζει απλώς την άποψή του.
Επιβάλλει τη δική του άποψη πάνω στον δημόσιο χώρο όλων.
Ο δημόσιος χώρος ανήκει σε όλους
Και ίσως αυτό είναι το σημαντικότερο μήνυμα που προκύπτει από τη συγκεκριμένη εικόνα.
Ο δημόσιος χώρος δεν είναι «κανενός».
Είναι όλων.
Το ίδιο ισχύει για τα γλυπτά, τα μνημεία, τα πάρκα, τις πλατείες, τα πεζοδρόμια, τις πινακίδες και κάθε στοιχείο που διαμορφώνει την εικόνα μιας πόλης.
Η προστασία τους δεν αφορά μόνο τον Δήμο ή τις υπηρεσίες καθαριότητας.
Αφορά και την ίδια την κοινωνία.
Γιατί μια πόλη δεν χαρακτηρίζεται μόνο από τα μεγάλα έργα που κατασκευάζει. Χαρακτηρίζεται και από τον τρόπο με τον οποίο οι ίδιοι οι κάτοικοί της αντιμετωπίζουν όσα βρίσκονται γύρω τους.
Και η Ξάνθη, μια πόλη που επενδύει σημαντικά στην πολιτιστική της ταυτότητα, στην Παλιά Πόλη, στις εκδηλώσεις, στην τέχνη και στην ανάδειξη του δημόσιου χώρου, έχει κάθε λόγο να θέλει οι είσοδοι και οι κοινόχρηστοι χώροι της να αντιμετωπίζονται με τον ανάλογο σεβασμό.
Άλλωστε, το συγκεκριμένο σημείο έχει χρησιμοποιηθεί και ως σημείο αναφοράς για την υποδοχή των επισκεπτών. Χαρακτηριστικό είναι ότι δίπλα στο γλυπτό είχε τοποθετηθεί και η κατασκευή «I LOVE XANTHI», η οποία, σύμφωνα με δημοσίευμα του 2026, αποτελούσε για ένα διάστημα ένα σύγχρονο σημείο καλωσορίσματος στην πόλη και φόντο για φωτογραφίες επισκεπτών.
Μπορεί να αλλάξει; Φυσικά. Να βανδαλιστεί; Όχι.
Η συζήτηση για την αισθητική του συγκεκριμένου γλυπτού μπορεί και πρέπει να υπάρχει.
Εάν υπάρχει η άποψη ότι δεν εκφράζει πλέον την πόλη, ότι έχει παλιώσει αισθητικά ή ότι η δυτική είσοδος της Ξάνθης χρειάζεται έναν διαφορετικό σχεδιασμό, αυτό μπορεί να συζητηθεί ανοιχτά.
Μπορεί μάλιστα να αποτελέσει αφορμή για έναν ευρύτερο διάλογο:
Πώς θέλουμε να υποδέχεται η Ξάνθη τους επισκέπτες της;
Ποια εικόνα θέλουμε να έχει η δυτική και η ανατολική είσοδος της πόλης;
Ποια έργα τέχνης ταιριάζουν στον δημόσιο χώρο;
Και ποιος είναι ο ρόλος της σύγχρονης τέχνης σε μια πόλη με τόσο έντονη ιστορική και πολιτιστική ταυτότητα;
Αυτές είναι ουσιαστικές συζητήσεις.
Το σπρέι πάνω στο γλυπτό, όμως, δεν είναι διάλογος.
Είναι αυθαίρετη παρέμβαση.
Ο σεβασμός δεν εξαρτάται από το αν μας αρέσει κάτι
Ίσως τελικά αυτό να είναι το πιο απλό και ταυτόχρονα το πιο δύσκολο μήνυμα.
Σεβόμαστε κάτι όχι μόνο όταν μας αρέσει.
Σεβόμαστε έναν χώρο επειδή είναι κοινός.
Σεβόμαστε ένα έργο επειδή αποτελεί μέρος του δημόσιου χώρου.
Σεβόμαστε ακόμη και κάτι με το οποίο διαφωνούμε αισθητικά, ακριβώς επειδή αποδεχόμαστε ότι στην ίδια πόλη συνυπάρχουν άνθρωποι με διαφορετικές απόψεις και διαφορετικά αισθητικά κριτήρια.
Το συγκεκριμένο γλυπτό μπορεί να συνεχίσει να διχάζει τους Ξανθιώτες.
Μπορεί να υπάρχουν άνθρωποι που το αγαπούν και άλλοι που θα προτιμούσαν να μη βρίσκεται εκεί.
Αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό.
Αυτό που δεν μπορεί να θεωρηθεί φυσιολογικό είναι να μετατρέπεται η δημόσια διαφωνία σε βανδαλισμό.
Γιατί τελικά το ζήτημα δεν είναι μόνο το συγκεκριμένο γλυπτό.
Είναι το πώς αντιλαμβανόμαστε την πόλη στην οποία ζούμε.
Και μια πόλη που θέλει να σέβεται την ιστορία, τον πολιτισμό και την αισθητική της, οφείλει πρώτα απ’ όλα να μάθει να σέβεται τον ίδιο τον δημόσιο χώρο της.
Σύνταξη - Επιμέλεια: Τηλέμαχος Αρναούτογλου
