Ερώτηση στη Βουλή των Ελλήνων με την οποία ζητά να μάθει το σχέδιο της κυβέρνησης για τη διάσωση της καπνοκαλλιέργειας Μπασμά στην Ξάνθη, κατέθεσε ο Ανεξάρτητος Βουλευτής Ξάνθης, Χουσεΐν Ζεϊμπέκ.

Ο Βουλευτής σημειώνει πως η καπνοκαλλιέργεια και ιδιαίτερα η ποικιλία Μπασμά αποτελεί διαχρονικά βασική παραγωγική δραστηριότητα για την Π.Ε. Ξάνθης, με ιδιαίτερη οικονομική και κοινωνική σημασία για τις αγροτικές και ορεινές περιοχές του νομού, συνδεόμενη με την τοπική παραγωγική παράδοση, την απασχόληση, τη συγκράτηση του πληθυσμού και τη λειτουργία μιας οργανωμένης εφοδιαστικής και μεταποιητικής αλυσίδας στην περιοχή, συνθήκη όμως που  τα τελευταία χρόνια τείνει να παραβιαστεί, καθώς τα ίδια τα στοιχεία αποδεικνύουν τη διαχρονική υποχώρηση και εγκατάλειψη της καπνικαλλιέργειας (η συνολική καλλιεργούμενη έκταση καπνού μειώθηκε από 17.834,43 εκτάρια το 2016 σε μόλις 4.767,86 εκτάρια το 2025, δηλαδή κατά 73,3%), με το ίδιο το Υπουργείο να συνδέει την εξέλιξη αυτή με το αυξημένο κόστος παραγωγής, τις μεταβολές στο καθεστώς των ενισχύσεων και τη μείωση της οικονομικής βιωσιμότητας της καλλιέργειας, ενώ αναγνωρίζει ότι δεν έχει καταγραφεί καμία ένδειξη σταθεροποίησης ή αντιστροφής της πτωτικής τάσης.

Ο Χ. Ζεϊμπέκ σημειώνει πως το ΥΠΑΑΤ, παρότι στα λόγια θεωρεί απαραίτητη τη διατήρηση του εν λόγω τομέα, εντούτοις στην πράξη, αντί ενός ειδικού σχεδίου για τη διατήρηση της καπνοκαλλιέργειας, παραπέμπει κυρίως σε οριζόντια εργαλεία του ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027 (βασική εισοδηματική στήριξη, ενισχύσεις για μειονεκτικές περιοχές, σχέδια βελτίωσης, εξοικονόμηση ύδατος, σύσταση ομάδων παραγωγών και συμβουλευτική), ενώ παράλληλα επικαλείται τη συμβολαιακή γεωργία ως εργαλείο διασφάλισης της διάθεσης της παραγωγής και ενίσχυσης της διαπραγματευτικής θέσης των παραγωγών, παρότι η ύπαρξη αυτής δεν έχει αποτρέψει τη δραματική συρρίκνωση της καλλιέργειας. Όλα τα παραπάνω επιβάλλουν να επανεξεταστεί αν και εφόσον τα υφιστάμενα εργαλεία επαρκούν για την αντιμετώπιση των πραγματικών προβλημάτων του κλάδου.

Ο Βουλευτής Ξάνθης υπογραμμίζει πως είναι αδύνατο η κυβέρνηση να αναγνωρίζει επισήμως τη μακροχρόνια και μη αναστρέψιμη μέχρι σήμερα συρρίκνωση της καπνοκαλλιέργειας και την ίδια στιγμή να μην παρουσιάζει ένα συγκεκριμένο, πολυετές και στοχευμένο σχέδιο για την αναστροφή αυτής της πορείας, για να συμπληρώσει πως η ανάγκη δεν είναι για μια ακόμη αποσπασματική έκτακτη ενίσχυση, αλλά για ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο διάσωσης και αναδιάρθρωσης του Μπασμά στην Ξάνθη, με συγκεκριμένους στόχους για τη διατήρηση της καλλιέργειας, τη βιωσιμότητα του αγροτικού εισοδήματος, τη μείωση του κόστους, την αντιμετώπιση της έλλειψης εργατικών χεριών, την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, την εξοικονόμηση νερού, την ποιοτική αναβάθμιση και την ενίσχυση της θέσης του προϊόντος στην αγορά.

Με βάση τα παραπάνω και με το δεδομένο πως τα υφιστάμενα οριζόντια εργαλεία της ΚΑΠ δεν έχουν μέχρι σήμερα ανακόψει την πτωτική πορεία της καπνοκαλλιέργειας, ο Ανεξάρτητος Βουλευτής Ξάνθης απευθύνει στον αρμόδιο Υπουργό τα παρακάτω ερωτήματα:

1. Σε ποια συγκεκριμένα μέτρα προέβη η κυβέρνηση στα επτά χρόνια διακυβέρνησής της για να ανατρέψει την πορεία που η ίδια σήμερα χαρακτηρίζει «δομική και διαχρονική υποχώρηση» και «σταδιακή εγκατάλειψη» της καπνοκαλλιέργειας; Ποια μέτρα εφάρμοσε, ποιοι πόροι διατέθηκαν ειδικά για τον κλάδο και ποια μετρήσιμα αποτελέσματα πέτυχε, όταν μέσα στην ίδια περίοδο η καλλιεργούμενη έκταση μειώθηκε δραματικά και χιλιάδες παραγωγοί εγκατέλειψαν την καπνοκαλλιέργεια;

2. Προτίθεται το Υπουργείο να εκπονήσει, σε συνεργασία με τους καπνοπαραγωγούς, τους συνεταιρισμούς και τις ομάδες παραγωγών, την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, την ερευνητική κοινότητα και τη μεταποιητική βιομηχανία, ένα Πενταετές Σχέδιο για τον Μπασμά Ξάνθης, με μετρήσιμους στόχους για τη διατήρηση των καλλιεργούμενων εκτάσεων, την αύξηση του καθαρού αγροτικού εισοδήματος, τη μείωση του κόστους παραγωγής, την αντιμετώπιση της έλλειψης εργατικών χεριών, την εξοικονόμηση νερού, την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, την ενίσχυση της ποιότητας και της προστιθέμενης αξίας,  και τη διατήρηση της παραγωγικής και κοινωνικής βάσης των αγροτικών περιοχών της Ξάνθης;

3.  Προτίθεται η κυβέρνηση να εκπονήσει ολοκληρωμένο σχέδιο για τη διατήρηση της παραγωγικής και κοινωνικής ζωής των ορεινών χωριών της Ξάνθης, στο οποίο η βιωσιμότητα της καπνοκαλλιέργειας Μπασμά θα αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για την απασχόληση, το εισόδημα, τις υποδομές, τις υπηρεσίες και τη συγκράτηση του πληθυσμού;

4. Ποια μέτρα θα ληφθούν για την ποιοτική αναβάθμιση, την πιστοποίηση, την ιχνηλασιμότητα και την ενίσχυση της προστιθέμενης αξίας του Μπασμά Ξάνθης, ώστε η ανταγωνιστικότητα του προϊόντος να στηρίζεται περισσότερο στην ποιότητα και λιγότερο στη συμπίεση του εισοδήματος του παραγωγού;