Ο Yahya Kemal Beyatlı γεννήθηκε το 1884 στα Σκόπια και το πραγματικό του όνομα ήταν Ahmet Agâh. Ο Yahya Kemal ανήκε σε μια εύπορη οθωμανική οικογένεια και τα παιδικά του χρόνια τα πέρασε μέσα στη φύση στο μεγάλο αγρόκτημα της οικογένειας του κοντά στα Σκόπια.

Η  μητέρα του ήταν μια συναισθηματική γυναίκα προσκολλημένη στις θρησκευτικές παραδόσεις του Ισλάμ, ενώ ο πατέρας του Ibrahim Bey που  κατάγονταν από την πόλη Νις της Σερβίας, ήταν προοδευτικός άνθρωπος και για ένα διάστημα είχε διατελέσει δήμαρχος της πόλης των Σκοπίων (1).  

Τα πρώτα γράμματα ο Yahya Kemal τα διδάχτηκε στο σχολείο της γειτονιάς του στα Σκόπια, όμως λόγω της βίαιης συμπεριφοράς του δασκάλου του δεν μπόρεσε να προσαρμοστεί στο σχολείο αυτό και ύστερα από τρία χρόνια ο πατέρας του τον έγραψε σε ένα σχολείο που εφάρμοζε σύγχρονες εκπαιδευτικές μεθόδους. όπου ο Yahya Kemal άρχισε να αγαπά τα γράμματα και τη μελέτη. Το 1896 η οικογένεια του  Yahya Kemal εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη όπου ύστερα από ένα χρόνο έχασε τη μητέρα του.

Ο Yahya Kemal ήταν πολύ δεμένος με τη μητέρα του και περνούσε τον περισσότερο χρόνο του με αυτή αφού ο πατέρας του ήταν πολυάσχολος και δεν αφιέρωνε πολύ χρόνο σε αυτόν και η πρόωρη  απώλεια της μητέρας του επηρέασε έντονα την προσωπικότητα του και επέδρασε στα ποιήματα που έγραψε αργότερα.

Μετά το θάνατο της μητέρας του ο πατέρας του τον έπαιρνε στις συναντήσεις με τους φίλους του όπου συζητούσαν για την πολιτική και τη λογοτεχνία με αποτέλεσμα ο Yahya Kemal να αποκτήσει από πολύ νωρίς ενδιαφέρον για τα θέματα αυτά. Το 1902 ο Yahya Kemal πήγε στην Κωνσταντινούπολη όπου ολοκλήρωσε τις λυκειακές του σπουδές στο Λύκειο Vefa με στόχο να συνεχίσει ανώτερες σπουδές στην αμερικάνικη  Ροβέρτειο Σχολή (Robert College).

Στην Κωνσταντινούπολη έμεινε στο σπίτι ενός συγγενή του όπου σύχναζαν πολλοί καλλιτέχνες οι οποίοι έφεραν το Yahya Kemal σε επαφή με τη μουσική, ενώ παράλληλα ο ίδιος παρακολουθούσε τις συναυλίες και τις ομιλίες του για τη μουσική του διάσημου συνθέτη Hacı Arif Bey (2).

Το 1903 ο Yahya Kemal επηρεασμένος από μέλη της παράνομης τότε κίνησης των Νεότουρκων, έφυγε στο Παρίσι όπου είχε την ευκαιρία να γνωρίσει από κοντά τη δυτική λογοτεχνία και τις πολιτικές ιδεολογίες της δύσης πράγμα που συνέβαλε στη διαμόρφωση τόσο του δικού του ιδιαίτερου λογοτεχνικού ύφους όσο και των πολιτικών θέσεων του. Κατά το πρώτο διάστημα της παραμονής του στο Παρίσι ο Yahya Kemal  ήλθε σε επαφή με κύκλους σοσιαλιστών υιοθετώντας μάλιστα τις ιδέες τους και συμμετέχοντας  ακόμα και σε διαδηλώσεις.. Την περίοδο αυτή όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο ίδιος στα απομνημονεύματα του, είχε στραφεί εναντίον της θρησκείας για να αναθεωρήσει αργότερα τις θέσεις του αυτές.

Αφού βελτίωσε τα γαλλικά του στο College de Meax στο Παρίσι, στη συνέχεια φοίτησε στο Τμήμα Εξωτερικών Υποθέσεων  της Σχολής Πολιτικών Επιστημών. Εκεί αναθεώρησε τις σοσιαλιστικές και αντιθρησκευτικές απόψεις του κυρίως λόγω της επίδρασης που άσκησε σε αυτόν ο καθηγητής της  Ιστορίας Albert Sorel. Εμπνευσμένος από το γαλλικό εθνικισμό  και ενοχλημένος από το γεγονός ότι στην Σχολή Πολιτικών Επιστημών γίνονταν ελάχιστα λόγος για τους Οθωμανούς, ο  Yahya Kemal  άρχισε να ασχολείται με την Οθωμανική Ιστορία και ιδιαίτερα με την περίοδο της ακμής της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Το 1906 πήγε στο Λονδίνο όπου συνάντησε τον Οθωμανό λογοτέχνη και διπλωμάτη Abdülhak Hâmid (Tarhan) και εκεί επιχείρησε να γράψει ένα τουρκικό έπος για τις πρώτες οθωμανικές εξορμήσεις.

Κατά την εννεαετή παραμονή του στο Παρίσι ο Yahya Kemal εντρύφησε στο έργο αντιπροσωπευτικών μορφών της γαλλικής λογοτεχνίας όπως  του Victor Hugo, του De Banville,  του Paul Verlain, του Jose Maria Heredia και ιδιαίτερα του Charles Baudelaire. Στο Παρίσι έγραψε και ποιήματα όπως το  Nazar (Κακό Μάτι) και Mehlıka Sultan (Η Σουλτάνα Μεχλικά) στα οποία είναι εμφανείς οι επιρροές από τη γαλλική λογοτεχνία.. Κατά τα τελευταία έτη της παραμονής του στο Παρίσι ο Yahya Kemal παρακολούθησε σεμινάρια αραβικής και περσικής γλώσσας στη Σχολή Ανατολικών Γλωσσών με σκοπό να κατανοήσει σε βάθος την  ποίηση του Διβανίου (Divan Edebiyati-Κλασική Οθωμανική Λογοτεχνία).

 Όταν ο Yahya Kemal γύρισε στην Κωνσταντινούπολη το 1912  ξέσπασαν οι Βαλκανικοί Πόλεμοι που είχαν ως αποτέλεσμα την απώλεια του μεγαλύτερου μέρους των ευρωπαϊκών εδαφών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.. Έτσι τα μέρη που γεννήθηκε και μεγάλωσε έμειναν εκτός των συνόρων του Οθωμανικού Κράτους γεγονός που επέδρασε στο μετέπειτα λογοτεχνικό του έργο (3).   Στην Κωνσταντινούπολη ο  Yahya Kemal  εντάχθηκε στο περιβάλλον των διανοουμένων της Τουρκικής Εστίας (Türk Ocağı) οι οποίοι ανήκαν  στο ρεύμα της Εθνικής Λογοτεχνίας (Millî Edebiyat).  Το 1913  δίδαξε  ιστορία στο Λύκειο Darüşşafaka  (Λύκειο Ορφανών και Απόρων) της Κωνσταντινούπολης, το 1914 δίδαξε πάλι ιστορία στο Θεολογικό Σχολείο Ιεροκηρύκων  (Medresetü’l Vaizin) και μεταξύ των ετών 1916-1919  δίδαξε ιστορία στο Πανεπιστήμιο (Darülfünun) της Κωνσταντινούπολης.

Κατά τη διάρκεια του Μικρασιατικού Πολέμου (Πόλεμος της Ανεξαρτησίας, Σωτηρίας -Kurtuluş Savaşı για τους Τούρκους) ο Yahya Kemal στήριξε τον Κεμαλικό αγώνα. Το 1921 ως αρχισυντάκτης της  εφημερίδας Âti (Μέλλον) που εκδίδονταν στην Κωνσταντινούπολη, έγραψε άρθρα με τα οποία υποστήριζε τον αγώνα των κεμαλικών δυνάμεων. Το ίδιο έτος εξέδωσε το περιοδικό  Dergâh (Μοναστήρι Δερβίσσηδων, Ησυχαστήριο, Πύλη, Αυλή) μαζί με τους νέους τότε λογοτέχνες  Ahmet Hamdi Tanpınar, Nurullah Ataç και Mustafa Nihan Ozon. Στο περιοδικό αυτό ο Yahya Kemal ασχολήθηκε με θέματα λογοτεχνίας και πολιτισμού. 

  Το 1922 ο Yahya Kemal έλαβε μέρος ως σύμβουλος στην τουρκική αντιπροσωπεία στη Διάσκεψη Ειρήνης της Λωζάνης και ένα χρόνο αργότερα έγινε βουλευτής του νομού Urfa όπου δεν είχε πάει ποτέ του. Διετέλεσε πρεσβευτής της Τουρκίας στη Βαρσοβία (1926), στην Μαδρίτη (1929) και στην Λισαβόνα (1931) , ενώ μεταξύ των ετών 1934-1943 διετέλεσε για μία περίοδο βουλευτής  Yozgat (Υοσγάτη)  και για  δύο περιόδους βουλευτής  Ραιδεστού (Tekirdağ) και στη συνέχεια ως το 1946 βουλευτής Κωνσταντινουπόλεως στην (μονοκομματική του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος-CHP) Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση.

Το 1947 τοποθετήθηκε πρεσβευτής στο Καράτσι και ένα χρόνο αργότερα συνταξιοδοτήθηκε και εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Κωνσταντινούπολη που τόσο αγαπούσε και ύμνησε με τα ποιήματα του. Το 1957 μετέβη στο Παρίσι για θεραπεία χωρίς όμως αποτέλεσμα και ένα χρόνο αργότερα απεβίωσε στην Κωνσταντινούπολη όπου και ετάφη στο κοιμητήριο του Rumeli Hisar στην ευρωπαϊκή πλευρά του Βοσπόρου (4).

      Μετά το θάνατο του το 1958 οι φίλοι και θαυμαστές του ίδρυσαν το «Σύλλογο Φίλων του Yahya Kemal». Τον ίδιο χρόνο ιδρύθηκε και το  «Ινστιτούτο Yahya Kemal», ενώ το 1961 ιδρύθηκε και το «Μουσείο Yahya Kemal». Το «Ινστιτούτο Yahya Kemal» κυκλοφόρησε και το Περιοδικό Yahya Kemal (Yahya Kemal Mecmuası) και προχώρησε στην συγκέντρωση του έργου του Yahya Kemal και στην έκδοση του υπό μορφή βιβλίων.

Ο Yahya Kemal  θεωρείται από τους πιο αξιόλογους εκπροσώπους της Ρεπουμπλικανικής περιόδου της τουρκικής ποίησης με ιδιαίτερη έμφαση στο ένδοξο παρελθόν της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και στην μαγευτική ομορφιά της Κωνσταντινούπολης.  Ο ίδιος είχε ξεκινήσει να γράφει ποιήματα από τα λυκειακά χρόνια. Στα πρώτα του αυτά ποιήματα είναι εμφανής η επίδραση του Tevfik Fikret και του λογοτεχνικού ρεύματος Servet-i  Funun (Ο Πλούτος των Επιστημών) της ύστερης οθωμανικής περιόδου.

Κατά τη διάρκεια της εννιάχρονης παραμονής του στο Παρίσι έγραψε ποιήματα επηρεασμένος από τους εκπροσώπους του γαλλικού συμβολισμού στην ποίηση  Baudelaire, Verlaine καθώς και το Jean Moreas (Ιωάννη Παπαδιαμαντόπουλο). Τα ποιήματα που δημοσίευσε το 1918 στο περιοδικό Yeni Mecmua (Νέο Περιοδικό) της Κωνσταντινούπολης ακολουθούν το ρεύμα του νεοκλασικισμού και έχουν ως θέμα την οθωμανική ιστορία.

Ο Yahya Kemal  μέσα από τα ποιήματα του εκφράζει τον θαυμασμό του για το οθωμανικό μεγαλείο, τον οθωμανικό πολιτισμό, την οθωμανική αρχιτεκτονική, τον απλό λαό και την οθωμανική μουσική, όπως επίσης εκφράζει το θαυμασμό του και την αγάπη του για την ομορφιά της Κωνσταντινούπολης. Η ιστορία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και ιδιαίτερα της περιόδου της ακμής της, η φύση, ο έρωτας και ο θάνατος αποτελούν θέματα τα οποία ο Yahya Kemal  επεξεργάζεται πολύ στα ποιήματα του.

Ο Yahya Kemal  έγραφε τα ποιήματα του στην διάλεκτο της Κωνσταντινούπολης και έδινε ιδιαίτερη βαρύτητα ώστε αυτά να είναι κατανοητά από όλο τον κόσμο, ενώ έδινε μεγάλη σημασία στο νόημα του ποιήματος. Στο έργο του συνδυάζει τα θετικά στοιχεία της  ποίησης του Διβανίου (Divan Edebiyati-Κλασική Οθωμανική Λογοτεχνία) και της δυτικής (γαλλικής) ποίησης και διαμόρφωσε ένα δικό του ιδιαίτερο προσωπικό ύφος το οποίο επηρέασε τόσο τους σύγχρονους με αυτόν ποιητές όσο και μεταγενέστερους. Πολλά από τα ποιήματα του μελοποιήθηκαν.

  Ο εθνικισμός του Yahya Kemal έχει ως σημείο αφετηρίας τη νίκη των Σελτζούκων Τούρκων στο Μαντζικέρτ το 1071 και δεν σχετίζεται με τον τουρανισμό ή την  ενότητα όλων των μουσουλμάνων, αλλά είναι ένας εθνικισμός με κύριο ιδεολογικό άξονα την αγάπη και το δέσιμο με τα εδάφη της Ανατολίας (5).

Ο Yahya Kemal  όσο ζούσε δεν εξέδωσε κανένα βιβλίο με το έργο του παρά το γεγονός ότι τα ποιήματα του είχαν δημοσιευτεί  μετά το 1918 σε περιοδικά όπως Yeni Mecmua (Νέο Περιοδικό),  Dergâh    (Μοναστήρι Δερβίσσηδων, Ησυχαστήριο, Πύλη, Αυλή), Şair (Ποιητής), Nedim (Επιστήθιος Φίλος), Büyük Mecmua (Μεγάλο Περιοδικό), Tavuş (Παγώνι), Insan (Άνθρωπος) , Akademi (Ακαδημία), Foto Magazin, Istanbul, Aile (Οικογένεια), Hayat (Ζωή) και  Istanbul Haftası (Εβδομάς της Κωνσταντινουπόλεως), καθώς και στις εφημερίδες Akşam (Εσπέρα), Cumhuriyet (Δημοκρατία)  και Hürriyet (Ελευθερία 1955-1957), ενώ τα πεζά του κείμενα είχαν δημοσιευτεί στις εφημερίδες Peyam-i Edebi (Φιλολογικά Νέα),  Ileri (Εμπρός), Paytaht (Πρωτεύουσα), Tevhid-i Efkar (Ένωση των Ιδεών ή Ενοποίηση των Απόψεων)  και Hakimiyet-i Milliye (Εθνική Κυριαρχία), καθώς και στα περιοδικά Inci (Μαργαριτάρι) και Dergâh (Μοναστήρι Δερβίσσηδων, Ησυχαστήριο, Πύλη, Αυλή), (6).   Το έργο του συγκεντρώθηκε και εκδόθηκε σε βιβλία  μετά το θάνατο του. 

Τα βιβλία που εκδόθηκαν  με ποιήματα του Yahya Kemal είναι:  Kendi Gök Kubbemiz (Ο Δικός μας Ουράνιος Θόλος, 1961), Eski Şiirin Rüzgariyle (Με τον Άνεμο της Παλιάς  Ποίησης 1962), Rubailer ve Hayyam Rubaylerini Türkçe Söyleyiş (Τα Ρουμπάι και η απόδοση στα Τούρκικα των Ρουμπάι του Χαϊάμ, 1963) (7)  Bitmemş Şiirler (Ποιήματα που δεν τέλειωσαν 1976) και τα βιβλία με δοκίμια, άρθρα και απομνημονεύματα του είναι: Aziz Istanbul (Άγια Κωνσταντινούπολη 1964), Eğil Dağlar (Υποκλιθείτε Βουνά, Κείμενα για τον Εθνικό Αγώνα  1966), Siyasi Hikâyeler (Πολιτικές Ιστορίες, 1968), Siyasi ve Edebi Portreler (Πολιτικά και Λογοτεχνικά Πορτρέτα, 1968), Edebiyata Dair (Σχετικά με τη Λογοτεχνία, Κείμενα  1971), Çocukluğum, Gençliğim, Siyasi ve Edebi Hatıralarım (Τα Παιδικά μου Χρόνια, Η Νεότητα μου, Οι Πολιτικές και Λογοτεχνικές Αναμνήσεις μου, 1973), Tarih Musahabeleri (Διαλέξεις Ιστορίας, 1975) και Mektuplar-Makaleler (Επιστολές-Άρθρα, 1977).(8)

Ο Yahya Kemal Beyatlı

(1) Ünlü Mahir, Özcan Ömer «20 Yuzyil Türk Edebiyati»,  Κωνσταντινούπολη 2003, τόμος 1ος σελ 88

(2) Işık Ihsan, Türkiye Yazarlar Ansiklopedisi, Άγκυρα 2004, τόμος 1 ος , σελ. 376

(3) Γκοβέσης, Γεώργιος , Λογοτεχνία και Τουρκισμός κατά την ύστερη οθωμανική περίοδο- Το
μυθιστόρημα του Ομέρ Σεϊφεττήν «Το Ημερολόγιο ενός Αρμένιου Νέου» «Οι επτά κοιμουμένοι» ή οι
άνθρωποι των σπηλαίων», Ξάνθη 2007, σελ 10

(4) Altınkaynak Hikmet, 100 TEMEL ESER, Κωνσταντινούπολη 2004, σελ 99

(5) Koroğlu Erol, Türk Edebiyati ve Birinci Dünya Savaşı(1914-1918) Propagandadan Milli Kimlik
Inşasına, Κωνσταντινούπολη 2004,σελ 167

(6) Kavaklı Nurhan, BIR GAZETENIN TARIHI:AKŞAM, Κωνσταντινούπολη 2005, σελ 20

(7) Τα ρουμπάι είναι τετράστιχα με 4 ενδεκασύλλαβους , τον τρίτο ελεύθερο και τους άλλους με ρίμες
τα οποία έγραψε ο Πέρσης αστρονόμος, μαθηματικός, φιλόσοφος και ποιητής Ομάρ Χαϊγιάμ κατά
τον 11 ο μ.Χ αιώνα βλ. Edwaed Fitzqerald, Rubaiyat of Omar Khaiyam, New Delhi 2002

(8) Işık Ihsan, όπ.π σελ 379

Γεώργιος Γκοβέσης   ιστορικός-συγγραφέας

Ο Γεώργιος Γκοβέσης γεννήθηκε στην Αθήνα τον Ιούνιο του 1968, κατάγεται από την Ορεινή Κορινθία και είναι μόνιμος κάτοικος Ξάνθης. Το 1990 αποφοίτησε από το τμήμα Κοινωνιολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου Αθηνών, το 1993 έλαβε μεταπτυχιακό Master of Arts Πολιτικών Επιστημών από το Πανεπιστήμιο Κωνσταντινουπόλεως ως υπότροφος του Οικουμενικού Πατριαρχείου και το 2002 αναγορεύθηκε διδάκτορας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Αθηνών 

Βιβλία, επιστημονικές εργασίες και άρθρα του έχουν δημοσιευτεί στην Ελλάδα  στην Τουρκία και στην Κύπρο.

 Στην Ελλάδα τα βιβλία του κυκλοφορούν από τις  Εκδόσεις Σπανίδης Ξάνθη